O Karpatach Serbskich słów kilka

Geografowie polscy przeprowadzają południową granicę Karpat wzdłuż Dunaju w przełomie Żelaznej Bramy, podczas gdy naukowcy serbscy włączają do Karpat większą część Karpatsko-balkanskich planin (Góry Wschodnioserbskie lub Rudawy sic! Wschodnioserbskie – w przeważającej części góry wapienne, w paru miejscach bogate złoża rud i węgla). Granicę między Karpatami a Bałkanami Serbowie zgodnie umieszczają na Timoku. Sęk w tym, że Timok ma kilka potoków źródłowych i przyjęcie wybranego z nich wpływa istotnie na przebieg granicy i obszar wyznaczonego nimi terytorium. Gdyby za graniczny przyjąć Crni Timok, najwyższym szczytem Karpat Serbskich będzie Beljanica (1139 m). Cześciej południowy kres Karpat umieszcza się na linii Beli Timok – Moravica względnie Beli Timok – Svrlijški Timok. Wówczas za najwyższy wierzchołek uznać trzeba Šiljak (1570 m) w Rtanj planinie .

Konwencja Karpacka, bez wykonania niezbędnych ekspertyz, w 2003 roku zaliczyła do Karpat tylko góry Miroč oraz północne stoki gór Severni Kučaj, Šomrda, Liškovac i Veliki Greben o łącznej powierzchni zaledwie 732.35 km2 (0,35% pow. Karpat). W tych okrojonych granicach najwyższym szczytem Karpat Serbskich pozostaje Veliki Štrbac (768 m).

Powołany w następstwie tego zespół profesora Dušana Gavrilovića przygotował ekspertyzę dotyczącą faktycznych granic Karpat w Serbii. Opracowanie potwierdziło tezy belgradzkich geografów i geologów, lansowane również przez Słowaków: w rzeczywistości Karpaty Serbskie zajmują obszar ponad 7 tys. km2, czyli 10 razy większy, niż wyznaczony został do objęcia postanowieniami Konwencji Karpackiej. Rozciągają się od miejscowości Golubac na zachodzie do Kladova na wschodzie i od Dunaju na północy po Ozren i Devicę na południu. W ich skład wchodzi jedenaście jednostek orograficznych zilustrowanych na mapie:

 

karpaty serbskie

Mapa rozszerzonego obszaru Regionu Karpackiego w Serbii

(źródło: Upitnik za procenu nacionalne politike, legalnih i i institucionalnih okvira koji se odnose na Karpatsku konvenciju, EURAC, 11.09.2006, Vienna)

  1. Šomrda

  2. Liskovac

  3. Miroč

  4. Homoljske planine

  5. Veliki i Mali Krš

  6. Deli Jovan

  7. Beljanica

  8. Kučajske planine

  9. Rtanj

  10. Tupižnica

  11. Ozren i Devica

 

Wymienione jednostki orograficzne bywają grupowane na wiele sposobów. Na potrzeby slajdowiska „Weekend z Karpatami Serbskimi” przyjmiemy turystyczny podział Karpat Serbskich na 24 pasma w siedmiu grupach:

Karpaty serbskie (Karpatske planine)

A. Đerdapske planine

  1. Severni Kučaj (Starica 796 m)

  2. Šomrda (Šomrdski kamen 803 m, Ciganija 803 m)

  3. Liškovac (Veliki Liškovac 803 m)

  4. Miroč (Veliki Štrbac 768 m)

  5. Veliki Greben (Veliki Crni Vrh 656 m)

B. Homoljske planine

  1. Homoljske planine (Štubej 940 m)

  2. Crni Vrh (Crni Vrh 1043 m)

C. Deli Jovan – Stol – Krš

  1. Stol (Stol 1155 m)

  2. Veliki Krš (Veliki Krš 1148 m)

  3. Mali Krš (Garvan 929 m)

  4. Goli Krš (Goli Krš 887 m)

  5. Deli Jovan (Crni Vrh 1141 m)

D. Kučajske planine

  1. Beljanica (Beljanica lub Velika kapa 1339 m)

  2. Kučajske planine (Velika Tresta 1284 m)

  3. Malinik (Veliki Malinik 1158 m)

E. Samanjac – Bukovik

  1. Rožanj (Veliki vrh 902 m)

  2. Bukovik (Bukova poljana 894 m)

  3. Samanjac (Jasenova glava 852 m)

  4. Baba (Baba 657 m)

F. Rtanj – Tupižnica

  1. Rtanj (Šiljak 1570 m)

  2. Tupižnica (Glogovački vrh 1160 m)

  3. Slemen (Slemen 1099 m)

G. Ozren – Devica

  1. Devica (Čapljinac 1187 m)

  2. Ozren (Leskovik 1174 m)

Więcej na temat granic i podziału Karpat Serbskich usłyszymy w trakcie slajdowiska.

Zapraszamy serdecznie

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *